WSJ/Alan Cullison, Georgi Kantchev, Kristina Peterson, 30 березня 30, 2025
Prezydent Tramp prygrozyv novymy ekonomičnymy sankciămy Rosiï ta skazav, ŝo jogo rozgnivaly neŝodavni komentari prezydenta Rosiï Volodymyra Putina, posylyvšy svoŭ rytoryku, oskiļky peregovory ne pryvely do spravžņogo prypynenņa vognŭ v Ukraïni. U p’ătnycŭ Putin zaklykav do «tymčasovogo pravlinņa» v Ukraïni pid egidoŭ OON, ŝo faktyčno vytisnyţ prezydenta Ukraïny Volodymyra Zelenşkogo.
U nedilŭ Tramp skazav NBC News, ŝo ci komentari buly nepryjņatnymy, oskiļky vony označaly, ŝo ugody ne bude proţagom tryvalogo času. «Možna skazaty, ă buv duže zlyj, rozlŭčenyj», — skazav vin, koly «Putin počav vhodyty v temu vlady Zelenşkogo». Vin dodav, ŝo ăkŝo Rosiă ne zmože doşagty ugody, vin zaprovadyţ vtorynni taryfy. «Ăkŝo ugoda ne bude ukladena, i ăkŝo ă vvažaŭ, ŝo ce bula provyna Rosiï, — skazav Tramp, — buḑ-hto, hto kupuĕ naftu v Rosiï, ne zmože prodavaty svoŭ produkciŭ, buḑ-ăku produkciŭ, ne tiļky naftu, u Spolučeni Štaty».
Novi pogrozy prezydenta na adresu Rosiï znamenuŭţ vidhid vid jogo poperedņoï pohvaly Putinu lyše čerez kiļka tyžniv pisļa togo, ăk napruženisţ miž Trampom i Zelenşkym spalahnula v zapeklij konfrontaciï v Ovaļnomu kabineti. Ukraïnşkyj lider zaklykav SŠA ne doviŗaty Putinu, i Tramp vidpoviv, ŝo Kyïv povynen vyznaty, ŝo u ņogo slabka storona v peregovorah čerez try roky pisļa povnomasštabnogo vtorgnenņa Rosiï.
Tramp skazav, ŝo oficijni osoby SŠA peredaly Rosiï jogo rozčaruvanņa i ŝo vin očikuĕ pogovoryty z Putinym pizniše çogo tyžņa.
Jogo krytyka prozvučala pisļa raundiv peregovoriv z Moskvoŭ, ăki Bilyj dim zagalom nazvav uspišnymy, ale vony daly neznačnyj progres. Moskva i Kyïv zaăvyly, ŝo pogodylyşa prypynyty aviaudary po energetyčnij infrastrukturi v oboh kraïnah, ale taki udary tryvaŭţ, hoča j menšymy tempamy.
Administraciă Trampa takož namagalaşa oficijno oformyty prypynenņa vognŭ v Čornomu mori, ale Moskva namagalaşa prykripyty do ugody nyzku vymog, zokrema poslablenņa sankcij. Zaăvy, opublikovani zgodom Vašyngtonom i Moskvoŭ, rizko vidrizņalyşa, ŝo sponukalo deăkyh kolyšnih amerykanşkyh dyplomativ zadumatyşa, čy vony buly na riznyh zustričah.
Pisļa vtorgnenņa Rosiï v Ukraïnu administraciă Bajdena zaprovadyla značni sankciï proty Rosiï, ale ne stala agresyvno nacilŭvatyşa na eksport rosijşkoï nafty, poboŭŭčyş rizkogo zrostanņa svitovyh cin. Tramp pogrožuvav sankciămy Rosiï nevdovzi pisļa svoĕï inavguraciï v sični, ale bulo nebagato oznak vykonanņa.
Glen Govard, prezydent Saratoga Foundation, analityčnogo centru zi štab-kvartyroŭ u Vašyngtoni, okrug Kolumbiă, skazav, ŝo radnyky navkolo Trampa, ăki ĕ ăstrubynymy ŝodo Rosiï, shože, nabyraŭţ vplyvu čerez te, ŝo Rosiă zvolikaĕ z peregovoramy.
Osobyste rozdratuvanņa Trampa ŝodo Kremļa, shože, zrostaĕ, skazav Govard, vkazavšy na publikaciŭ Truth Social, opublikovanu Trampom u subotu, v ăkij zgaduĕţşa «rosijşka agresiă» razom iz kytajşkym ekspansionizmom ăk vypravdanņa strategičnogo interesu SŠA v Grenlandiï. Za slovamy Govarda, ça fraza bula nezvyčajnym ukolom Kremļa.
Hoča Tramp u nedilŭ ne nadav konkretnyh vidomostej pro te, ăk taki vtorynni myta na rosijşku naftu pracŭvatymuţ na praktyci, jogo komentari z’ăvylyşa pisļa togo, ăk na počatku çogo mişaça vin zaăvyv, ŝo SŠA zaprovaḑaţ vtorynni myta dļa kraïn, ăki kupuŭţ naftu čy gaz u Venesuely. Ci taryfy — u rozmiri 25% — zbiļšaţ isnuŭči myta, vklŭčno z 20-vidsotkovym mytom, ăke vin sţagnuv z Kytaŭ çogo roku. Ce označatyme 45% myta dļa Kytaŭ, treţogo za velyčynoŭ torgoveļnogo partnera SŠA. Podibnyj krok ŝodo Rosiï potencijno mav by biļšyj vplyv na svitovi rynky, de Rosiă ĕ odnym iz providnyh vyrobnykiv nafty.
Energetyčnyj sektor Rosiï ĕ osnovoŭ ekonomiky kraïny, i nacilŭvanņa na ņogo vdarylo b po Moskvi syļniše, niž biļšisţ inšyh sankcij, ăki Zahid zaprovadyv dosi. Ostannimy rokamy dohody vid nafty i gazu stanovļaţ biļše tretyny federaļnogo bŭdžetu Rosiï. «Najvažlyvišyj sektor Rosiï perebuvaĕ pid nabagato skromnišymy sankciămy, i tomu Moskva zmogla zarobyty na çomu eksporti», — skazav Edvard Fišman, kolyšnij spivrobitnyk viddilu sankcij Derždepartamentu ta avtor novoï knygy «Chokepoints: American Power in the Age of Economic Warfare». «Ăkŝo vin serjozno namagaĕţşa čynyty tysk na Rosiŭ, to ce bulo b šļahom nacilŭvanņa na rosijşku naftu».
Nezvažaŭčy na te, ŝo ce napružyţ rosijşku ekonomiku, ce takož može pidvyŝyty ciny dļa amerykanşkyh spožyvačiv i destabilizuvaty zaležni vid nafty ekonomiky Blyźkogo Shodu ta Afryky. Deăki oznaky globaļnogo nadlyšku nafty možuţ nadaty administraciï Trampa prostir dļa manevru. Cina na naftu marky Brent, svitovyj pokaznyk, kolyvaĕţşa blyźko 70 dolariv za bareļ v ostanni tyžni, znyzyvšyş z 80 dolariv na počatku roku.
Vstanovlenņa vtorynnyh taryfiv ĕ novym pidhodom u švydko rozšyrŭvanomu nabori instrumentiv globaļnoï ekonomičnoï vijny. Ce objednuĕ myta, odyn iz pidhodiv, ăkym nadaĕ perevagu Tramp, z elementamy vtorynnyh sankcij, ăki zastosovuŭţşa do inšyh kraïn abo neamerykanşkyh kompanij. Odnak, ŝob takyj neperevirenyj instrument, ăk vtorynni taryfy, spracŭvav, pokupci rosijşkoï nafty, taki ăk Indiă ta Kytaj, povynni viryty, ŝo zagroza ĕ reaļnoŭ, skazav Fišman. «Vony povynni maty stymul do spivpraci», – skazav vin.
